Tjipcast

Dit is vijfde aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO), voorheen het NRO.  Dit is de eerste aflevering van het thema bestuurlijk vermogen in het onderwijs. In deze aflevering ga ik in gesprek met Margriet van der Sluis en Marieke Gierveld. Margriet van der Sluis is associate professor en onderzoeker, verbonden aan TIAS school for business and society. Marieke Gierveld is programmamanager student, verbonden aan Deltion College. We gaan in gesprek over de vraag: Hoe versterk je het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams? We doen dit door het volgende onderzoeksproject te bespreken: Versterking van het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams. Dit onderzoeksproject is verschenen in 2024. Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering: Ter inspiratie: over betekenisgeving en de invloed van sociaal kapitaal in verandermanagement processen wordt het werk van hoogleraar Thijs Homan genoemd. Mocht je het leuk vinden, alweer ruim 5 jaar geleden sprak ik Thijs Homan in deze podcast aflevering. Ter inspiratie: hier vind je meer informatie over de transformatieve school. Eerder sprak ik ook met Iliass el Hadioui in deze aflevering over de cultuur van hoge verwachtingen. Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar: Over effectief werken in opleidingsteams: Effectief werken in opleidingsteams | Onderwijskennis  Over de relatie tussen schoolprestaties van studenten en onderwijskundig leiderschap in het mbo: Wat is bekend over de relatie tussen schoolprestaties van studenten en onderwijskundig leiderschap in het mbo? | Kennisrotonde  Meer weten over de podcastreeks? Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs | NRO Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag. Tijdstempels 00:00 Intro Tjipcast en samenwerking Nationaal Kennis Instituut00:50 Onderzoeksvraag mbo01:25 Scope onderzoek03:13 Complex mbo05:22 Bestuurlijk vermogen07:28 Sociaal kapitaal08:42 Netwerkanalyse11:55 Onderzoeksaanpak14:08 Rol staf18:40 Rol OR22:49 Teamontwikkeling24:56 Rolverwarring27:50 Bottom-up30:46 Dialoog proces35:32 Kennisdeling39:38 Middenmanagement42:57 Collectief versterken44:06 Afsluiting Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe versterk je het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams? verscheen eerst op Tjipcast.

Het is maandag 5 januari en ik ben te gast bij de jaarstart van het Stedelijk College Eindhoven. Leerlingen volgen op deze locatie de theoretische, kader- of basisberoepsgerichte leerweg. Naast deze leerwegen wordt er ook onderwijs verzorgd voor de EOA, Eerste Opvang voor Anderstaligen. Door de grote instroom de laatste jaren bevinden deze afdelingen zich niet meer onder een dak. De EOA-afdeling bevindt zich op twee buitenlocaties elders in Eindhoven onder de naam Global College. De docenten en onderwijsprofessionals zijn aan de slag met het toekomstbestendig maken van het onderwijs. Maar wat is dat eigenlijk? En welk proces geef je met elkaar vorm om hierover na te denken en stappen te zetten? Hierover ga ik in gesprek met mijn tafelgasten en tussendoor doen collega’s mee door vragen te stellen en te reageren op het gesprek.Ik zit aan tafel met: Mathijs Rosielle, docent bewegen en sport, docent pedagogiek en didactiek Vicky Vinders, docent NT2 op het Global College en docent pedagogiek en didactiek Rosalie van den Hengel, docent pedagogiek en didactiek, docent profiel natuur-scheikunde en biologie Toekomstbestendig onderwijs klinkt vaak als iets groots en abstracts, maar het wordt pas echt concreet als je het terugbrengt naar één vraag: wie zijn onze leerlingen, en waar bereiden we ze op voor? Op het Stedelijk College Eindhoven proberen ze precies dat te doen, met een opvallend nuchtere houding: niet eerst het rooster aanpassen of een nieuw concept uitrollen, maar samen scherp krijgen wat er nú nodig is en wat straks. Opvallend is dat ze dit proces bewust neerzetten als een expeditie. Er is al wel richting (denk aan autonomie, formatief handelen, diversiteit, taal en burgerschap), maar de route ligt nog niet vast. Dat is geen vaagheid om vaagheid: het is een manier om eerst gezamenlijk taal te geven aan wat je belangrijk vindt, en pas daarna besluiten wat er daadwerkelijk anders moet. In het gesprek gaat het over de leerling echt zien, over relatie als basis voor kennisoverdracht, en over de spanning tussen motivatie en discipline. Ook komt de vraag op tafel hoe je leerlingen meer eigenaarschap geeft, zodat de overgang naar mbo minder hard aankomt. Kernpunten uit het gesprek: 🧭 De school kiest bewust voor een zoekende aanpak: wel richting, nog geen vast recept of quick fix. Dat helpt om eerst de bedoeling scherp te krijgen vóórdat middelen (zoals rooster of structuur) centraal komen te staan. 🎯 Relatie en veiligheid worden gezien als voorwaarden om kennis effectief over te dragen. De leerling centraal zetten is daarmee geen “zacht” ideaal, maar een praktische voorwaarde voor leren. 🧱 Het fundament wordt langs drie lijnen opgebouwd: landelijke doelen, succes in vervolgonderwijs (vaak mbo) en wat de school zelf als identiteit en ambitie wil meegeven. 🌍 Meertaligheid krijgt een duidelijke plek: de thuistaal wordt niet weggeduwd, maar juist benut als steun voor het leren van het Nederlands. 🧑‍💼 Eigenaarschap blijft een spanning: docenten willen af van “aan het handje meenemen”, maar zien ook hoe lastig dat is met pubers en met verschillende startposities. De podcast is opgebouwd langs een aantal verandermanagement basisvragen. Dit boek gaat hier dieper op in. Het zijn vijf ‘simpele’ vragen die bij de start van een verandering handig zijn om te verkennen: Waarom veranderen -> Aanleiding in het nu, urgentie, verlangen, context en mogelijk een veranderende omgeving of opdracht? Waartoe veranderen -> Doel, koers en richting, toekomst, wat kan of wat moet worden bereikt? Wat veranderen -> Welke wijzigingen zijn nodig in de school? Wat moet er gebeuren? Hoe veranderen -> Welke aanpak is kansrijk, welk proces geven we vorm? Traject naar de toekomst en welke tijd hebben we hiervoor? Wie veranderen -> Wie is betrokken, hoe zit het met ieders persoonlijke beleving, wie speelt welke rol? Wie mogelijk ook niet? Tijdstempels 00:00 – Intro oproep00:38 – School context01:13 – Centrale vraag02:14 – Directie opdracht02:52 – Urgentie beeld03:29 – Sterke punten04:24 – Polarisatie risico05:18 – Thuistaal inzet07:46 – Constructive alignment09:17 – Leerling centraal16:45 – Drie pijlers22:17 – Campus aanpak24:28 – Regie leerling29:47 – Skills labs31:53 – Middag sessie Het bericht Hoe geeft het stedelijk college Eindhoven handen en voeten aan toekomstbestendig onderwijs? LIVE podcast! verscheen eerst op Tjipcast.

Educational leadership quickly turns into a parade of initiatives: a new program, a new slogan, a new “focus year.” But classrooms don’t improve because a plan looks coherent on paper. They improve when leaders and teachers share a precise understanding of what effective instruction is, and when that understanding shows up in daily practice. Jim Heal argues that education struggles with evidence in a way medicine and engineering do not, partly because everyone has been to school—and that familiarity creates false confidence. Add leadership churn and the tendency to jump from one initiative to the next, and schools become “wildly incoherent”: students adapt their behavior from lesson to lesson because they expect something different every hour. His alternative is not “follow research” as an abstraction, but evidence-informed practice as an intersection: best available research, the specific local context, and professional judgment. Leave one out, and you either apply evidence that doesn’t fit, work hard without a knowledge base, or rely on experience without reconsidering what effectiveness means. The key question becomes practical: can you see the science in teacher actions? If you can’t observe it, hear it, and name it, it won’t stick—no matter how good the mission statement sounds. Key points of this podcast: 🔎 Evidence-informed work is an intersection: research evidence, local context, and professional judgment need each other to produce real impact.🧭 Coherence beats initiative-hopping: sustained focus on one principle, lived over time, matters more than covering many ideas superficially.🎯 Precision is the bridge to practice: you may “know” a concept like retrieval practice, but without nuance you can’t tell if you’re doing it well.🏫 Incoherence is visible to students: across a school day, inconsistent expectations shape student behavior and undermine learning culture.🧠 Leadership should start from learning, not administration: systems and management should serve instructional improvement, not replace it. Jim Heal is a leading expert in evidence-informed teaching and leadership, with experience as a school leader in the UK and in roles at Harvard and Deans for Impact advancing the science of learning in education. He is currently Professor of Evidence-Informed Education Leadership at Academica University of Applied Sciences in Amsterdam and is Co-Founder of Learning Science Partners. Jim is the author of three books on education: How Teaching Happens, Mental Models, and Instructional Illusions. Sonja Broerse is a teacher and project leader at research@school, focussing on high expectations, which is part of Academica University of Applied Sciences. Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Timestamps 00:00 – Introduction en welcome01:36 – System differences02:47 – Instructional equity03:55 – Learning science04:56 – Initiative churn07:24 – Decision making10:20 – Professional learning11:10 – Evidence intersection13:10 – Teacher expertise14:42 – Learning goals15:38 – Shared language17:32 – Observation systems20:32 – Critical consumer24:29 – Year brain26:11 – Implementation barriers34:56 – Administrative burden Introduction in Dutch: Onderwijsverbetering loopt vaak vast op iets heel basaals: we gebruiken dezelfde woorden, maar bedoelen iets anders. “Betrokkenheid”, “kwaliteit” of “hoge verwachtingen” klinken als gedeelde doelen—tot je vraagt wat het er morgen in de les concreet uitziet. Dan ontstaat een soort Babylonische spraakverwarring, en blijft de visie hangen op papier. Jim Heal beschrijft waarom onderwijs soms anders met wetenschap omgaat dan geneeskunde of techniek. Een belangrijk deel is psychologisch: iedereen heeft zelf op school gezeten, dus we denken al snel dat we weten hoe leren werkt. Tegelijk zorgt leiderschapswissel en initiatief-gedreven beleid voor een gebrek aan samenhang: scholen springen van thema naar thema, terwijl echte verbetering juist tijd, focus en consistentie vraagt. Zijn kernpunt is dat evidence-informed werken geen “onderzoek volgen” is, maar een snijvlak: de beste beschikbare kennis, de specifieke context van school en leerlingen, én het professionele oordeel van leraren. Laat je één element weg, dan krijg je onderzoek dat niet landt, een context zonder kennisbasis, of ervaring zonder heroverweging van wat effectief lesgeven eigenlijk is. De doorslaggevende vraag wordt dan heel praktisch: kun je de wetenschap terugzien in docenthandelingen? Als je het niet kunt zien, horen en benoemen, gaat het niet onderdeel worden van de dagelijkse routine. Kernpunten: 🔍 Evidence-informed is een snijvlak: onderzoek, context en professioneel oordeel moeten samenkomen om effect te hebben.🧩 Samenhang wint van losse initiatieven: één principe een jaar lang begrijpen en leven werkt beter dan twaalf principes “afvinken”.🎯 Precisie maakt het toepasbaar: je kunt denken dat je ‘retrieval practice’ doet, maar zonder nuance weet je niet of het klopt.🏫 Incoherentie voelt een leerling direct: verwachtingen verschillen per docent/les, waardoor gedrag en leercultuur instabiel worden.🧠 Leiderschap begint bij leren, niet bij beheer: systemen en administratie moeten het leren mogelijk maken, niet vervangen. Quotes uit het gesprek: “We all went to school so we think that makes us expert in what schools are and what school systems are.” “Schools are not just incoherent—they are wildly incoherent.” “I will say let’s take one principle and spend an entire year understanding it. Sharing it. Living it.” Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht What do educational leaders need to know? verscheen eerst op Tjipcast.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Pieter Baay en Gert Biesta over het boek Leraar zijn: ambachtelijk en kunstzinnig. We onderzoeken wat het leraarschap vraagt wanneer je voorbij methodes, recepten en eenduidige evidence informed ‘lesgeven’ wetmatigheden kijkt. Centraal staat de vraag hoe vakmanschap, kunstzinnigheid, verhalen en kwetsbaarheid samenkomen in de dagelijkse lespraktijk. Wat betekent het om onderwijs te zien als een menselijke, veranderlijke praktijk waarin hoofd, hart en handen meedoen? En hoe kunnen leraren, scholen en onderwijsprofessionals deze praktijk in beeld brengen? Een gesprek dat uitnodigt om onderwijs ruimer te benaderen: kunstzinnig én vanuit vakmanschap. Wat kan je verwachten? 🛠️ Leraarschap is een ambacht: het vermogen om met vakmanschap te handelen in onvoorspelbare en weerbarstige onderwijspraktijken. 🎨 Leraarschap als kunst: leerlingen raken en in beweging brengen door ruimte te laten voor betekenis, vrijheid en eigen antwoorden en betekenisgeving. 📖 Verhalen boven recepten: praktijkverhalen maken zichtbaar wat onderwijs werkelijk is, voorbij vaste methodes en regels. Hier zien we meer diepgang terug in vergelijking met de puur ‘evidence informed’ uitsnede van lesgeven. 🔄 Kennis als ervaring: leren ontstaat wanneer kennis wordt ervaren, toegeëigend en verbonden met hoofd, hart en handen. 🌱 Kwetsbaarheid en vrijheid: de leraar staat niet boven maar tussen de leerlingen en durft onzekerheid te tonen als onderdeel van leren. Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! 00:00 Intro & thema van de aflevering00:26 Voorstellen gasten: Pieter Baay & Gert Biesta00:59 Het boek: Leraar zijn – ambachtelijk en kunstzinnig01:49 Waarom dit boek geschreven is02:26 Leraarschap is meer dan methodes en recepten03:08 Het ambacht van de leraar03:26 Het kunstzinnige: leerlingen raken en in beweging brengen04:27 Meervoudigheid en het mysterie van de klas05:17 De kracht van verhalen in onderwijs06:08 Kunst, evidence en vrijheid van de leerling07:41 Hoofd, hart en handen in leren08:32 Beroepshouding en lichamelijkheid in onderwijs09:09 Filosofie in het boek: Aristoteles10:09 Veranderlijke processen en praktische wijsheid11:44 Leraar zijn is geen leerlingen ‘opkweken’12:23 Kennis als ervaring en toe-eigening13:24 Oude filosofie en modern leren14:31 Onderwijs als creëren en organiseren van toeval15:30 De omweg: indirecte en betekenisvolle didactiek16:40 Vragen naar ervaringen i.p.v. leeropbrengsten18:05 Lespraktijken: driehoek, cirkel en vierkant19:07 Kwetsbaarheid en het risico van het vak20:27 Professionele dialoog in scholen21:03 Niet boven maar tussen de studenten staan22:24 Experimenteren met het kunstzinnige in de les23:03 Ideeën voor vervolg en praktijkboek24:01 Afsluiting en uitnodiging aan de luisteraar Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat is het ambacht en de kunst van leraar zijn? verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek met Angela de Jong en Yamina Lakbiach. Angela de Jong is onderzoeker en hogeschooldocent verbonden aan het lectoraat Werken in Onderwijs van Hogeschool Utrecht. Ze is gespecialiseerd in (praktijk)vraagstukken rondom (gespreid) leiderschap, de school als (lerende) organisatie, professionalisering van leraren en schoolleiders en sociale netwerken. Yamina Lakbiach is manager Academie techniek bij MBO Utrecht. We gaan in gesprek over de vraag: Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo? Aanleiding vormt het NRO-onderzoeksproject ‘Samenwerken aan effectieve teams in het mbo – een onderzoek naar het versterken van collectief handelingsvermogen van zes teams.’ Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering: Het onderzoeksrapport vind je hier, uitgesplitst in een factsheet, een rapport en korte animatiefilmpje (zie onderaan de pagina) Bekijk hier het proefschrift ‘Leading collaborative innovation in schools’ van Angela de Jong De gespreksleidraad ontwikkeld door Angela de Jong vind je hier. Zowel een online als papieren versie (klik op de rode knop ‘bekijk de resultaten’) Ter inspiratie: hier vind je een podcast met André de Waal over het onderzoek naar High Performance Organizations en de kenmerken van deze organisaties Ter inspiratie: een interessant onderzoek naar mentale modellen in onderwijs Ter inspiratie: Images of organization door Gareth Morgan is wat mij betreft een boeiend boek over de verschillende zienswijzen op organisaties Ter inspiratie: meer informatie over het model van Day & Harrison Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar: Voorwaarden voor effectieve opleidingsteams Welke interventies dragen bij aan een constructieve samenwerking in een mbo-team? Onderzoekend werken door docenten (mbo) Welke gedragseisen en randvoorwaarden voor samenwerking tussen professionals op scholen dragen bij aan effectieve implementatie van onderwijsontwikkelingen? (VO) Alle afleveringen van de podcastreeks komen uiteindelijk op deze pagina van het NRO te staan: Werken in het onderwijs | NRO. Meer weten over de podcastreeks? Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag. Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo? verscheen eerst op Tjipcast.

Een herstelopdracht burgerschap kan voelen als een wake-upcall: de inspectie is geweest, er ligt een oordeel en ineens rijst de vraag “wat nu?”. In deze aflevering verkennen we hoe scholen deze situatie kunnen aanpakken. Van spanning en onzekerheid naar focus, richting en professioneel samenspel. Alle scholen in Nederland hebben een wettelijke opdracht om burgerschap vorm te geven in het dagelijks onderwijs. Maar burgerschap is veel meer dan een ‘vinkje’ of extra vak. Het raakt uiteindelijk direct wie je bent als school, welke leerlingen je bedient en hoe je invulling geeft aan gezamenlijk onderwijs en lestijd. Samen met schoolleider Anne Rinske Kamphuis van Jenaplanschool De Ontdekking in Apeldoorn en docent maatschappijleer Jasmijn Veraard van het Corderius College in Amersfoort duiken we in hun ervaringen met een herstelopdracht burgerschap. Ze delen openhartig hoe ze indertijd aan de slag zijn gegaan met burgerschap, wat ze leerden van het inspectiebezoek en welke valkuilen ze achteraf hadden willen vermijden. Centraal staat de verschuiving van “alles wat we al doen” naar een gerichte aanpak: werken vanuit visie, leerlingprofiel en een duidelijke focus op de oefenplaats in de school. Een scherp perspectief op welke kinderen naar je school gaan is hierbij ontzettend belangrijk. Aan de hand van veel praktijkvoorbeelden laten Anne Rinske en Jasmijn zien hoe klein te beginnen, hulp vragen en het gesprek over de leerling aangaan kan leiden tot betekenisvol en gedragen burgerschapsonderwijs. Niet omdat het moet, maar omdat het klopt en passend is bij je school. Een aantal kernbevindingen: ⭐ Herstelopdracht is uiteindelijk vooral een kans: Kritische feedback helpt scholen scherper te kijken naar visie, populatie en de koppeling met de onderwijspraktijk. 🎯 Houd het klein: Minder doelen en meer focus zorgen voor samenhang en haalbaarheid. 👥 Leerling centraal: Werk vanuit een rijk leerlingprofiel (kijk verder dan data) om keuzes te onderbouwen. 🏫 Burgerschap voelbaar maken: Niet alleen in plannen, maar in cultuur, gesprekken en dagelijkse oefenplaatsen. 🤝 Vraag hulp: Externe expertise helpt om van een papieren tijger naar een werkbaar plan te gaan. Deze podcast maak ik samen met het Expertisepunt Burgerschap. In 2025 maakte ik een reeks van vijf speciale afleveringen over burgerschap in het onderwijs. Van aanleiding naar praktijk, van kennis naar handelen. Je kunt deze afleveringen terugcinden en je bent helemaal bij als het gaat om burgerschap! Meer weten? Kijk voor meer informatie op www.expertisepuntburgerschap.nl Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Help! Een herstelopdracht burgerschap! Wat nu? verscheen eerst op Tjipcast.

Meertaligheid in de klas is allang geen uitzondering meer: steeds meer leerlingen groeien op met twee, drie of zelfs nog meer talen. Maar hoe benut je deze rijkdom op een manier die zowel het leren als het welbevinden van kinderen versterkt op school? In deze aflevering onderzoeken we wat er nodig is om écht ruimte te maken voor meertaligheid, niet als ‘extraatje’, maar als onderdeel van sterk onderwijs, stevige didactiek en een inclusieve schoolcultuur. Samen met leerkracht en initiatiefnemer van Kleurrijke taal Hanna Kuijs en taal- en meertaligheidsexpert Saskia Versloot duiken we in de praktijk van meertalige klassen. We ontdekken hoe nieuwsgierigheid, kleine didactische aanpassingen en schoolbrede afspraken kunnen leiden tot meer betrokkenheid, hogere motivatie en betere toegang tot het curriculum voor alle leerlingen. Door diverse praktijkervaringen en concrete voorbeelden laten Hanna en Saskia zien hoe thuistalen niet iets zijn om weg te drukken, maar om te benutten — als kracht, als identiteitsbron en als middel om het Nederlands juist beter te leren. ⭐ Thuistaal als krachtbron: Meertaligheid helpt leerlingen om de Nederlandse taal beter te begrijpen en verhoogt hun betrokkenheid bij de les. 🌱 Identiteit & zelfvertrouwen: Het erkennen van de thuistaal versterkt het zelfvertrouwen, de identiteit en het sociaal-emotionele welzijn van leerlingen. 🧩 Praktische inzet: Kleine, haalbare stappen zoals taalportretten, duo-overleg in thuistaal en meertalige kringmomenten maken direct verschil. 🏫 Schoolbrede afspraken: Een gezamenlijke visie en heldere afspraken binnen het team zorgen voor inclusiviteit en voorkomen uitsluiting. 📚 Onderzoek ondersteunt aanpak: Recente studies laten zien dat meertalige didactiek zowel het leren van de vakinhoud als de taalontwikkeling bevordert. Hieronder vind je de bronnen die in de podcast voorbijkomen: Rapport Ruimte voor nieuwe talenten Handboek meertaligheid in het onderwijs De openbare les van Jantien Smit (scroll naar beneden) Op de site van het LOWAN is ook veel achtergrondinformatie te vinden. Hieronder kan je de taalportretten ook als PDF downloaden. Het praktijkvoorbeeld over liften dat Hanna noemde is ontwikkeld in het kader van Leeslab, een samenwerking tussen de Hogeschool Utrecht en stichting Impuls aan lezen. Deze podcast maak ik samen met JSW, hèt vakblad voor het basisonderwijs. JSW is al jaren het naslagwerk voor leerkrachten en onderwijsprofessionals in het primair onderwijs. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar ben jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar ICT & Media, basisvaardigheden, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen? Kijk op JSW.nl! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Waarom zou je ruimte maken voor meertaligheid in de klas? verscheen eerst op Tjipcast.

In deze aflevering praat ik met Jacquelien Bulterman over haar boek Het lerarentekort, pleidooi voor vakmanschap. We bespreken de dieperliggende oorzaak van het lerarentekort: vakmanschap en kennisontwikkeling zijn uit elkaar gegroeid in Nederland. Simpel gezegd: tal van experts praten ‘over’ het onderwijs terwijl ze niet voor de klas staan. Terwijl de kennis van leraren die voor de klas staan geen echte ‘waarde’ heeft. Willen we het onderwijs weer in een opwaartse spiraal krijgen dan is het cruciaal wetenschap en praktijk weer bij elkaar te brengen. Maar hoe pak je dat aan? En waarom blijk dit in de praktijk zo lastig te realiseren? Wat kan je verwachten? 🔧 Vakmanschap centraal: Echte onderwijskwaliteit ontstaat wanneer leraren handelingskennis ontwikkelen en delen binnen de school. Wetenschap en experts ‘om de schoolcontext heen dienen zich hier dienstbaar aan op te stellen. 🔄 Kloof dichten tussen theorie & praktijk: Onderzoek krijgt meer waarde wanneer onderzoekers zelf regelmatig voor de klas staan en theorie samen met leraren ontwikkelen. 🧩 Context doet ertoe: Buitenlands onderzoek of modellen kunnen niet zomaar worden overgenomen; onderwijs vraagt altijd om contextgevoelige interpretatie. 👥 Samen verbeteren: Werkvormen zoals lesson study laten zien dat gezamenlijke lesvoorbereiding, uitvoering en reflectie de kwaliteit én professionaliteit versterken. 🏫 Systeemkeuzes zijn nodig: Minder functies buiten de klas, meer focus op vakinhoud en pedagogiek, en mogelijk een beroepsregister dat praktijkervaring verplicht stelt. Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Hoe krijgen we het fundament van het onderwijs op orde? verscheen eerst op Tjipcast.

Dit is de tweede LIVE podcast die ik maakte op het SLO-congres ‘samen van doelen naar onderwijs’. In deze aflevering staat de doorvertaling van kerndoelen naar schoolcurriculum centraal. We bespreken verschillende vragen van luisteraars en publiek. Hoe ga je als team aan de slag met de geactualiseerde kerndoelen? Hoe bouw je aan ‘curriculum bewustzijn’ in je team en wat zijn handige aanpakken om meters te maken in de dagelijkse praktijk? Hierover praat ik met Michelle Homburg, directeur Dalton IKC Plechelmus uit Hengelo. Ze deelt hoe ze met haar team vanuit een gedragen visie op leren, stappen is gaan zetten in het aanscherpen van het curriculum, de doorlopende leerlijn en de relatie met de dagelijkse lesactiviteiten. Ook aan tafel zit Geesje van Slochteren, projectleider curriculumontwikkeling op school verbonden aan het SLO. Geesje vertelt meer over hoe scholen aan de slag kunnen met hun curriculum nu de nieuwe kerndoelen er zijn. Ook bespreken we diverse tips en aanpakken om laagdrempelig in je school aan de slag te gaan. Ook aan de slag met je curriculum in gesprek met je schoolteam? Maak curriculumontwikkeling zo klein zodat het altijd slaagt. Deze materialen helpen je op weg: Teamgids curriculumanalyse: Ontdek samen met je team of jullie curriculum nog aansluit bij wat jullie beogen met jullie onderwijs. Met de teamgids curriculumanalyse onderzoek je met je team in drie bijeenkomsten of het huidige schoolcurriculum nog past bij jullie visie. Dit is een mooi startpunt voor gesprekken over de nieuwe kerndoelen.  Curriculair spinnenweb: Met het curriculumkleed op tafel kom je beter in gesprek over het curriculum. Het curriculair spinnenweb laat zien hoe alle onderdelen van een curriculum met elkaar verbonden zijn, met ‘visie’ als centraal vertrekpunt. Door bewust naar elk onderdeel te kijken, werk je aan een krachtig curriculum en bewuste keuzes.  Ontwikkelkaarten: De ontwikkelkaarten geven jou en je team denkvragen die je op weg helpen bij curriculumontwikkeling. De kaarten zijn verdeeld over de drie ontwikkelfases: analyse, ontwerp en evaluatie. Verzamel met je team de vragen die relevant zijn en zet de volgende stap in je ontwikkelproces.  Evaluatietool:Vraag je je af of je schoolcurriculum kwaliteit heeft?Met deze evaluatietool stel je een plan op voor het evalueren van bijvoorbeeld een nieuw vak, projectonderwijs of onderwijsconcept. Je leert scherpe vragen stellen in elke fase van het ontwikkelproces.   Of kijk voor meer informatie op: https://www.actualisatiekerndoelen.nl/aan-de-slag   Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Aan de slag met het schoolcurriculum: Hoe vertalen teams kerndoelen naar het onderwijs in de klas? LIVE op het SLO-congres verscheen eerst op Tjipcast.

Hoe krijg je een school écht in beweging zonder wéér een nieuw project, plan of werkgroep te starten? In deze gaan we dieper in op het concept van waarderend leren (ook wel appreciative inquiry) als veranderaanpak voor scholen. Een praktische, positieve en onderzoekende aanpak. Bijvoorbeeld door op zoek te gaan van positieve ‘kiemen’ van de gewenste verandering en dat vervolgens te versterken. Of door niet alleen een probleem te analyseren, maar ook te zoeken naar plekken waar collega’s er wel in slagen succesvol te zijn. Ik spreek hierover met Eefje Teeuwisse en Stefan van Langevelde, auteurs van het boek Waarderend leren als veranderaanpak. Een boek dat dieper ingaat op de werkende principes achter waarderend leren als motor voor verandering. We bespreken diverse voorbeelden uit de onderwijspraktijk die laten zien hoe je hiermee aan de slag kunt gaan. Wat kan je verwachten? 🔍 Kijk naar wat werkt: Waarderend leren richt zich op momenten waarop het al wél lukt, en benut die inzichten als motor voor verandering. 🔄 Veranderen als proces: Geen zwaar project met plannen en stuurgroepen, maar beweging vanuit professionals zelf: waar zit energie en eigenaarschap? Waarom lukt het hun wel? 🌱 Kleine stappen, groot perspectief: Formuleer een inspirerende toekomst en werk daar naartoe met haalbare, directe acties. 🤝 Samen leren: Door lesbezoeken, onderzoekende dialoog en voorbeelden te delen ontstaat professionele groei en draagvlak voor verandering. 🗣️ Taal maakt verschil: Positieve, waarderende gesprekken creëren energie, versterken motivatie en helpen teams vooruit. Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door: Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee! En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie! Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Het bericht Wat levert waarderend leren als veranderaanpak op in een school? verscheen eerst op Tjipcast.